Interview — 06.06.2025

MeerGeneratieWonen in Kas&Co Utrecht

Een interview met May van der Vossen en Marita Flier

“Mooi he? Wil je ook binnenkijken? Dat kan wel even hoor.” Spontaan geeft bewoonster May van der Vossen me een rondleiding door Kas&Co, in Utrecht. Ze vertelt dat ze hier al vanaf het begin -zo’n zes  jaar geleden- woont en met heel veel plezier. Het uitgangspunt van Kas&Co door Hegeman, was het ontwikkelen van een plek voor MeerGeneratieWonen.

collectieve TUIn Kas&Co Utrecht      foto: coöperatie tussentuiNEn

Wat een ruimtelijke verrassing!

Het valt me bij binnenkomst direct op dat het gebouw en de collectieve tuinen heel speels ten opzichte van elkaar zijn georiënteerd. De verschillende maten en hoogtes zorgen voor een heel prettige ruimtewerking. De collectieve binnen- en buitenruimten lijken visueel overal met elkaar verbonden te zijn.

En dan die prachtige stadstuin! De gemeenschappelijke buitenruimte is ontworpen door Renzo Veenstra van RROG. Samen met de bewoners heeft hij een het inrichtingsplan gemaakt. Naast deze mooi tuin op maaiveldniveau, zijn er op de eerste verdieping ook een moestuin en een plantenkas te vinden.

MeerGeneratieWonen, wat houdt dat in?

Marita Flier van Hegeman Bouwgroep vertelt een paar dagen na mijn bezoek, met enorme gedrevenheid over het project. “In het klassieke denken levert een huis met een privé tuin financieel het meest op. Maar als ontwikkelaars zijn we ons bewust van het feit dat we niet alleen een woning verkopen aan mensen. Mensen kiezen met een nieuw huis, voor een nieuwe locatie, een nieuwe landschappelijke en sociale context, in feite voor een heel nieuw leven. En die manier van leven en samenleven stond bij de ontwikkeling van Kas&Co centraal.”

Het concept van MeerGeneratieWonen houdt in dat er binnen een project verschillende typen woningen worden opgeleverd, welke interessant zijn voor zeker vier generaties bewoners. Daarbij zijn de verschillende ruimten zo gestructureerd, dat kans op spontane ontmoeting groot is. Alle bewoners hebben naast een eigen woning een gelijk aandeel in de gezamenlijke (keuken)kas, de binnentuin en het dakterras. 

De ontmoetingsknooppunten zijn slim georiënteerd en zo komen de bewoners elkaar in het voorbijgaan makkelijk tegen. Daardoor ligt de drempel om even contact te hebben met je buren heel laag. En zo leren bewoners elkaar steeds beter kennen. Marita benadrukt dat het binnen dit concept niet over zorgwoningen gaat. Het idee is absoluut niet dat mensen voor elkaar moeten zorgen. Pas als je elkaar hebt leren kennen, bepaalde waarden deelt en een klik voelt, kun je wellicht wat voor elkaar betekenen. Natuurlijk. Maar dat is niet het vertrekpunt.

collectieve tuin Kas&co utrecht      foto: coöperatie tussentuinen

Hoe organiseren jullie het onderhoud?

De tuinen liggen er prachtig bij. “Hoe organiseren jullie het onderhoud?” vraag ik aan May. “In de zomermaanden werken er iedere zaterdag -samen met de tuincommissie-enthousiaste bewoners aan het onderhoud van de binnentuin. De tuincie loopt dagelijks een rondje door de tuin, het dakterras en op de eerste verdieping in de Kas waar tomaten en komkommers staan (extra sproeien etc). En twee keer in het jaar komt een hovenier voor groot onderhoud”, antwoord ze. 

In de Kas is tevens een gemeenschappelijke ruimte, met een ruime keuken aanwezig. “Hier kun je een feestje organiseren, als je wilt,” vertelt May.  “Hoe regelen jullie dat onderling?” vraag ik haar. Ze kijkt me een beetje verrast aan. “Gewoon met een appgroepje. Je laat het even weten als je iets organiseert.” 

Het is me direct duidelijk dat er weinig regeltjes zijn, weinig eisen. Het is een bewuste keuze om hier te komen wonen en dan doe je je best en draag je eenvoudigweg bij aan het slagen van het concept. Werkelijk een verademing. Zo wil je toch dat de samenleving werkt?! 

Kan ik hier ook komen wonen?

Nou… Voor deze woningen hebben de bewoners wel ‘een flinke duit in het zakje moeten doen.’ Als je er al tussen kwam, of komt. Om het concept te laten slagen en ook om het in de toekomst overeind te houden hebben geïnteresseerde kopers vooraf een motivatie moeten indienen. Op basis van deze motivaties en eerste samenkomsten, heeft de ontwikkelaar een bewonersselectie gemaakt. Nu, zo’n zes jaar later, zijn de woningen uiteraard bewoond en bestaat er een lijst van geïnteresseerden. Op het moment dat een koper besluit te verhuizen, is hij/zij verplicht het huis eerst aan te bieden aan de mensen op deze lijst. En die lijst, die is best lang. 

collectieve tuin kas&co utrecht. foto: coöperatie tussentuinen

De wijk Veemarkt

Wie graag in de woonwijk Veemarkt (de locatie van het voormalige Veemarkthallencomplex) wil wonen kan uiteraard ook kiezen voor een ander bouwblok. Veemarkt is een diverse woonwijk van zo’n 500 woningen; zelfbouwwoningen, vrije sector huurwoningen, koopwoningen en sociale huurwoningen. Het streven was een duurzame woonwijk te realiseren, op verschillende vlakken: sociaal, ecologisch en economisch. 

Op m’n vouwfietsje ontdek ik meerdere collectieve binnenterreinen; van parkeerplaatsen voor de auto’s, tot mooie speellandschappen. Sommige openbaar toegankelijk, anderen afgesloten met een laag hek, of zelfs compleet onbereikbaar voor passanten zoals ik. De twee grootste tuinen bevinden zich aan de westzijde van de wijk. Van de glooiende binnentuin Hortus (Strootman) stonden de poorten welkom open. De gemeenschappelijke Deeltuin (Delva) was helaas niet toegankelijk, maar dat kan een momentopname zijn geweest. Hoe dan ook… wie geïnteresseerd is in collectieve buitenruimte, raad ik zeker aan een bezoek te brengen aan deze wijk!